سفید کردن دندان
سفید کردن دندان بلیچینگ خانگی و آفیس +عوارض بلیچینگ

لبخند زدن سریعترین واکنشی است که میتوان برای ایجاد ارتباط موثر و یا واکنش مثبت به رفتار دیگران از خودمان نشان دهیم. زیبایی هر لبخند نیز وابستگی زیادی به زیبایی دندان و شفافیت و سفیدی دندان دارد. همین امر سبب شده که بسیاری از افراد به دنبال راه های برای سفید کردن دندان، به صورت بلیچینگ دندان خانگی و یا روکش دندان باشند.

در این مقاله جامع در مورد روشهای سفید کردن دندان و استفاده از بلیچینگ خانگی صحبت خواهیم کرد. با ما همراه باشید…

سفید کردن دندان با بلیچینگ

مطالب زیر را با هم بررسی و اطلاعات کاملی رو در مورد سفید کردن دندان و بلیچینگ خانگی به شما ارائه میدهیم:

رنگ طبیعی دندان چه رنگی است

بسیار از افراد تصور میکنند که داشتن دندان های سفید نشانه سلامتی دندان است. اما این باور باور درستی نیست. رنگ طبیعی دندان نه سفید کامل بله سفید متمایل به زرد و خاکستری است که بسته به نوع دندان در افراد مختلف این زردی دندان بیشتر یا کمتر است.

این روزها دیدن لبخند ستارگان سینما و دندان های سفید و براق بازیگران و سوپراستارهای تلویزیونی و مجلات مختلف سبب شده  افرادی در پی سفید کردن دندان خود باشند. در واقع آمارها نشان از عدم رضایت ۱۸ تا ۲۵ درصدی افراد از رنگ دندانهای خود دارد.

دندان های تغییر رنگ یافته یکی از شایعترین علل جست و جوی افراد برای دریافت خدمات دندانپزشکی هستند علی الخصوص زمانیکه این دندانها در ناحیه ی زیبایی باشند.شاید شما در گذر زمان متوجه این تغییر رنگ در دندانهای خود شده باشید یا شاید یک لبخند ساده برای شما تلنگری بوده تا بر روی رنگ دندان هایتان متمرکز شوید.

رنگ طبیعی دندان چه رنگی است

رنگ دندان های هر شخص منحصر به فرد بوده و تابع ژنتیک و عوامل محیطی زندگی فرد می باشد. بعلت خواص نوری مینا ، می توان گفت رنگ کلی دندان ها انعکاس رنگ عاج زیرین است.

تغییر رنگ دندانها  بطور کلی ، بر حسب منشاشان در دو گروه کلی دسته بندی می شوند:

تغییر رنگ های خارجی دندان (Extrinsic):

رنگهای روی سطوح خارجی دندان  که تغییر رنگ های خارجی  نامیده می شوند شایعند و عوامل زیادی در ایجاد و ماندگاری آنها نقش دارند. در بیماران جوان تر این رنگ ها تقریبا به هر رنگی یافت می شوند و در طوق دندان بیشتر بروز پیدا می کنند.

عوامل ایجاد کننده تغییر رنگ خارجی دندان:

  • بقایای غشای نازمیت (مربوط به بقایای زمان جنینی)
  • بهداشت دهانی ضعیف و تجمع پلاک و جرم
  • پر کردگی های موجود
  • بیماری های لثه همراه با خونریزی لثه ای
  • عادات دهانی و عادات غذایی گوناگون (استعمال دخانیات و نوشیدنی های رنگدانه دار مثل قهوه…)
  • میکروارگانیسم های کروموژن (باکتری های ساکن در دهان که جزو فلور نرمال فرد هستند، توانایی تولید رنگدانه هایی را دارند  که به راحتی به سطح دندان میچسبند)
عوامل تغییر رنگ خارجی دندان
تغییر رنگ دندان تحت تاثیر عوامل خارجی

در بیماران مسن علاوه بر موارد بالا و سایش مینای دندان ، مصرف داروهای کروموژن (رنگ زا ) در تغییر رنگ دندان ها ایفای نقش می کند.

 پاک کردن این تغییر رنگ ها به کمک روش های روتین ، بروساژ ،  امکان پذیر است مگر اینکه رنگ گرفتگی بر روی نواحی ترمیم شده یا تضعیف شده ی دندان اتفاق افتاده باشد که در این صورت سراغ  روش های دیگر از جمله میکروابریژن و ماکروابریژن میرویم.

تغییر رنگ های داخلی دندان (Intrinsic):

علت این گروه از تغییر رنگها به حضور رنگ ها در نواحی عمقی تر(مثلا در عاج دندان) یا حضور  نقص های مینایی  برمیگردد.

ممکن است دندان درگیر عصب کشی شده یا عصب کشی نشده باشد.

ممکن است این تغییر رنگ در یک ، چند یا تمام دندانها دیده شود حال چه دندان کاملا تغییر رنگ داده باشد چه  بصورت جزیی.

از جمله علل تغییر رنگ های داخلی عبارتند از :

  • اختلالات ارثی
  • دارو ها (خصوصا تتراسایکلین)
  • دریافت فلوراید اضافی
  • تب بالا یا سایر بیماری ها در سالهای اول کودکی
  • ضربه به دندان
  • بهداشت ضعیف و ایجاد نواحی دکلسیفیه سفید رنگ روی دندان
  • پوسیدگی های عمیق
  • تغییر رنگهایی که بعد از عصب کشی برای دندان اتفاق میافتد
داروهای تغییر رنگ دندان
تصویر سمت راست: تغییر رنگ ناشی از ضربه (تروما) || تصویر سمت چپ : تغییر رنگ ناشی از مصرف تتراسایکلین مربوط به زمان جنینی

تغییر رنگ ایجاد شده در اثر مصرف تتراسایکلین بسته به زمان مصرف (دوران جنینی یا کودکی یا بزرگسالی)، طول مدت دریافت و نوع تتراسایکلین مصرفی ، متفاوت است و میتواند زرد – نارنجی تا سیاه- خاکستری باشد.

بر فرض مثال مصرف طولانی مدت ماینوسایکلین (یکی از انواع تتراسایکلین ها ) در بزرگسالی ، سبب تغییر رنگ خاکستری دندانها میشود.

درمانهایی که برای این دست تغییر رنگ ها عملا امکان پذیرند عبارتند از : انواع بلیچینگ ، میکروابریژن ، ماکروابریژن ، ونیر های کامپوزیتی ، روکش های سرامیکی ، تعویض ترمیم های معیوب ، ترمیم پوسیدگی ها

برخی از مردم به علت تغییر رنگ های داخلی قطعا مشکلات زیبایی دارند ولی برخی دیگر  در مورد  رنگ کلی دندانهایشان نگرانند که در این مورد نیاز به ارزیابی های بیشتری توسط دندانپزشک و خود بیمار هست .

رنگ پوست فرد یکی از عوامل بسیار مهم در تیره یا روشن دیده شدن رنگ دندانهاست.مثلا فردی با رنگ پوست روشن ممکن است اعتقاد داشته باشد که  رنگ دندانهایش بسیار تیره است در حالیکه رنگ آنها در بازه ی نرمال قرار دارد.

بلیچینگ دندان چیست

واژه ای که امروزه به وفور میشنویم! بلیچینگ در لغت به معنای سفید کردن ، روشن کردن ، رنگ بری و  اصلاح کردن میباشد.

بلیچینگ در دندانپزشکی یعنی روشن کردن رنگ دندانها  از طریق کاربرد یک عامل شیمیایی بر دندان برای اکسید کردن پیگمانهای ارگانیک در دندان.به زبان ساده تر ، مواد شیمیایی وجود دارند که اگر با غلظت های مختلف و با شرایط خاص به دندان اعمال شوند قادر به روشن کردن رنگ دندانها میباشند .

بلیچینگ و سفید کردن دندان خانگی

ماده اصلی بلیچینگ پراکسید هیدورژن است که سبب اکسید شدن رنگدانه های میشود که عامل رنگ زرد دندان ها هستند و پس از تجزیه آنها را از بین میبرد و به دندان رنگ سفید میبخشد.

انواع روش های بلیچینگ دندان برای سفید کردن دندان

درمان بلیچینگ بر حسب نیاز و توقعات بیمار و تشخیص دندانپزشک ممکن است در مطب ، در منزل  و یا ترکیبی از این دو انجام شود. بنابراین برای سفید کردن دندان های خود میتوانید از دور روش کلی استفاده کنید.

  1. روش اول سفید کردن دندان در خانه با استفاده از بلیچینگ خانگی
  2. روش دوم بلیچینگ مطلب دندانپزشکی

بلیچینگ مطب دندان پزشکی:

در این تکنیک ها اهداف درمانی گوناگون دنبال میشود ، ماده بلیچینگ با غلظت و قدرت بالا ، از جمله خمیر یا ژل هیدروژن پراکسید ۳۰ یا۳۵ % ،  توسط دندانپزشک به دندان اعمال می شود. تدابیر خاص ایزولاسیون برای محافظت از لثه و سطوح ریشه ای توسط دندانپزشک به کار گرفته می شود.

بلیچینگ مطب دندانپزشکی

ویژگی های انجام بلیچینگ در مطب دندانپزشکی:

  • تمام مراحل در مطب انجام میشود.
  • برخلاف ادعای اکثر شرکت های تولید کننده بلیچینگ آفیس، برای رسیدن به حداکثر  کارایی مواد بلیچینگ، بیش از ۱  جلسه  درمان لازم است.
  • عموما این درمان ها بصورت هفتگی به مدت ۲ تا ۶ هفته ادامه پیدا می کنند.(۲تا ۶ جلسه بر حسب انتظارات دندانپزشک و بیمار)
  • زمان هر جلسه از ۳۰ تا ۴۵ دقیقه متغییر میباشد.
  • برحسب نوع درمان صورت گرفته و تشخیص درمانگر قرار های ملاقات بعدی و جلسات پیگیری تعیین می شود.
  • حساسیت دندان ها بین جلسات ممکن است رخ بدهد اما هیچ شواهدی مبنی بر حساسیت ماندگار دندانها پس از بلیچینگ وجود ندارد.

بلیچینگ خانگی سفید کردن دندان (at home bleaching):

روش‌ دیگر بلیچینگ سفید کردن دندان ها در منزل می‌باشد که زیر نظر متخصص و توسط بیمار انجام می شود. اهداف درمانی که در این روش دنبال میشوند نسبت به حالت قبل ساده  تر میباشند و به طور کلی در راستای سفید کردن دندانها میباشد.

مراحل انجام و نحوه انجام بلیچینگ دندان در خانه:

مرحله اول: دندانپزشک از قوس های فکی فرد قالب گرفته و با فرایند های لابراتواری تری های شفاف کاملا اختصاصی برای فرد ساخته میشود.

امروزه فرایند های قالبگیری و ساخت تری بلیچینگ ممکن است با اسکنر های مجازی و پرینترهای ۳ بعدی سریعتر صورت بگیرد.

قالب دندان برای بلیچینگ
نمونه قالب گرفته شده(تری) از قوس های فک بیمار

مرحله دوم: ارزیابی مطابقت کامل تری با فکین بیمار و بررسی  لبه های تری به منظور حفاظت از لثه حین اعمال ماده بلیچینگ در منزل توسط دندانپزشک صورت میگیرد.
ماده مورد استفاده در این روش اکثرا کارباماید پر اکساید ۱۰تا ۱۵% است.

قالب دندان بلیچینگ

مرحله سوم: طریقه ی قرار دادن ماده بلیچینگ ، گذاشتن و برداشتن در تری به فرد آموزش داده میشود.

عموما ریختن ماده ی بلیچینگ به  داخل این تری ها به ۸ یا ۱۰ دندان جلوی هر فک محدود میشود. عموما ترجیح بیماران این است که تری حاوی ماده بلیچینگ را شبانه استفاده کنند.

مرحله چهارم: بعد از قرار دادن تری روی دندان ها بافت نرم و لثه باید کاملا از ماده بلیچینگ پاک شود چون این مواد اثر محرک بر بافت نرم دارند .

مرحله پنجم: بعد از قراردهی تری حاوی ماده بلیچینگ بردندانها بیمار نباید چیزی بنوشد یا دهانشویه کند.

نکات مهم در بلیچینگ خانگی

نکات مهم در انجام بلیچینگ خانگی

  • بعد از قرار دادن تری روی دندانها بافت نرم و لثه باید کاملا از ماده بلیچینگ پاک شود چون این مواد اثر محرک بر بافت نرم دارند .
  • در صورت استفاده شبانه بلیچینگ دندان طول مدت متوسط درمان : ۱ تا ۲ هفته می باشد.
  • در صورت هرگونه احساس درد ،  حساسیت دندانی یا احساس تحریک در لثه ، درمان متوقف شود و در اسرع وقت با دنداپزشک تماس حاصل شود در راستای پیدا کردن مشکل و تغییر رویکرد درمانی.
  • بهتر است شروع درمان بلیچینگ از یک فک باشد و  فک مقابل بعنوان شاهد و نقطه مرجع در نظر گرفته شود. (به این قالب ها نایت گارد هم گفته میشود)
بلیچینگ خانگی دندان

عوارض بلیچینگ دندان

درمان بلیچینگ بر حسب نیاز و توقعات بیمار و تشخیص دندانپزشک ممکن است در مطب ، در منزل  و یا ترکیبی از این دو انجام شود.

که هرکدام مزایا و معایب خود را دارند .در مجموع بلیچینگ روشی است که نسبت به درمانهای زیبایی ترمیمی و پروتزی ( ونیر های کامپوزیتی ، لامینیت های سرامیکی ، روکش های پرسلنی و…) ارزانتر و محافظه کارانه تر  است.

اما از معایب عوارض بلیچینگ میتوان به این موارد اشاره کرد:

  • ماندگاری این درمان از ۱تا ۳ سال متغییر است.کما اینکه در برخی افراد نتایج درمان بصورت دایمی است.
  • ممکن است در طی درمان عوارض جانبی همچون آزردگی بافت نرم یا حساسیت دندانها را داشته باشیم.
  • گاهی با رعایت تمام اصول نتیجه ی مطلوب حاصل نمیشود.(برخی تغییر رنگ ها مقاوم به این تکنیک هستند)
  • امکان بروز تحلیل خارجی در طوق دندانها در طی ۱ تا ۷ سال پس از انجام بلیچینگ ، که نیاز به جلسات پیگیری  و تهیه رادیو گرافی دوره ای میباشد.
عوارض بلیچینگ

بررسی چند مورد مراجعه برای انجام بلیچینگ

مورد اول: بلیچینگ یک دندان

بیمار مراجعه کرده است که بر فرض مثال یک دندان پیش (جلویی) او  تحت ضربه قرار گرفته است و در اثر خونریزی بافت های داخلی، عاج دندان و درنهایت خود دندان تغییر رنگ پیدا کرده و هماهنگی رنگی خود با دندانهای مجاورش را از دست داده است، پس از درمان ریشه راه حل های درمانی مختلفی پیش روی این دندان است.

بعد از بلیچینگ
  • یکی از این راه حل ها اعمال بلیچینگ داخلی در مطب و توسط دندانپزشک است. در این روش به دندان ماده بلیچینگ به داخل تاج اعمال میشود و این کار بصورت هفتگی تا زمانی تکرار میشود که به رنگ دلخواه و هارمونیک با سایر دندان ها برسیم.
  • روش دیگر اعمال بلیچینگ داخلی ، با ماده ای با قدرت کمتر مثلا سدیم پربورات میباشد ، در این روش ماده بلیچینگ با تمهیدات خاص به داخل تاج دندان اعمال میشود و در فاصله ی جلسات ماده در همانجا میماند. هفته ای یکبار این ماده ،بر حسب پروتکل های تعریف شده توسط شرکت سازنده، تعویض میشود و این کار تا زمانی تکرار میشود که به رنگ مطلوب دست یابیم.
  • راه حل دیگر روی آوردن به درمانهای ترمیمی و پروتزی از جمله ونیر های کامپوزیتی ، لامینیت های سرامیکی و روکش های پرسلنی است که با تراش دندان همراه هستند و به اندازه بلیچینگ محافظه کارانه نمیباشند اما نتایج ماندگار دارند.
بلیچینگ یک دندان

مورد دوم: بلیچینگ و سفید کردن کلی دندان ها

بیماری مراجعه کرده است که از رنگ کلی دندانهایش ،که در طیف رنگی نرمال هستند،رضایت ندارد و تمایل به سفیدتر کردن آنها به روش بلیچینگ دارد.

گزینه های پیشروی این بیمار بعد از اینکه  فرد به دندانپزشک مراجعه کرد معاینات خارج و داخل دهانی و پاک کردن رنگ های سطحی با جرمگیری و برساژ انجام شد عبارتند از:

  • انجام بلیچینگ در مطب : با مراجعات هفتگی به مدت ۲ تا ۶ هفته انجام میشود.
  • انجام بلیچینگ در خانه : بدین صورت ، پس از فرایند های قالب گیری و تحویل تری ، ماده ی بلیچینگ مخصوص استفاده در منزل و دریافت دستور العمل های مربوطه درمان به مدت ۱ تا ۲ هفته انجام میشود.
سفید کردن کلی دندان ها
در این تصویر بلیچینگ در خانه و به کمک نایت گارد صورت گرفته است.

مورد سوم: تغییر رنگ مادرزادی دندان ها

بیمار مراجعه کرده است که دندانهایش تغییر رنگ مادر زادی دارد. این تغییر رنگ در اثر مصرف تتراسایکلین توسط مادر در زمان بارداری اتفاق افتاده است و تمام دندانهای فرد را در بر گرفته است. فرد خواهان تغییر رنگ دندانهایش میباشد در این صورت  گزینه های پیش رو عبارتند از :

  • انجام بلیچینگ با توقعات محدود دندانپزشک به این موضوع اشراف دارد که این گروه از تغییر رنگها ممکن است پاسخ کاملا مطلوب به بلیچینگ نداشته باشند.
  • انجام درمانهای زیبایی ترمیمی و پروتزی با نتایج قابل پیش بینی تر.
تغییر رنگ ذاتی دندان ها
تصویر، درمان بلیچینگ در مطب انجام شده است . (بلیچینگ داخلی و پس از عصب کشی دندانها انجام شده.)

تغییر رنگهای زرد نارنجی بهتر به بلیچینگ جواب میدهند نسبت به تغییر رنگ های سیاه – خاکستری. بنابر این ممکن است درمان با انجام چند جلسه بلیچینگ آغاز شود و با توجه به نتیجه ی حاصله ، در خصوص روند ادامه درمان بازنگری صورت گیرد.

منابع:

درباره‌ی نویسنده مطلب:

سلام، من فاطمه پرویزی فرد هستم متولد ۱۳۷۴، دانشجوری ترم ۱۲ دندانپزشکی؛ به موضوعات روز مرتبط با رشته خودم خیلی علاقه دارم و همیشه سعی میکنم خودم رو آپدیت نگه دارم. این روزا متاسفانه حجم زیاد اطلاعات دندانپزشکی غیر تخصصی تو نت خیلی زیاد شده و همین من رو مصصم‌تر کرده دانشی رو که دارم برای استفاده علاقمندان و متقاضیان خدمات دندانپزشکی به اشتراک بزارم. برای همه شما دندن هایی سالم و لبخندی زیبا رو آرزو دارم.