فایل روتاری از جمله مهمترین تجهیزات دندانپزشکی مورد استفاده در مطب های دندانپزشکی می باشد. بنابریان کسب اطلاعات جامع و علمی و دقیق بر اساس اطلاعات شرکت های سازنده فایل روتاری می تواند تجربه کار با فایل روتاری را بسیار ارتقا بخشد. در این مقاله از سایت فروشگاه اینترنتی دندانپزشکی پیشرودنت به بررسی دقیق فایل روتاریهای موجود در بازار دندانپزشکی ایران میپردازیم.
موفقیت درمان ریشه به تشخیص صحیح و پاکسازی و شکل های دقیق کانال ریشه وابسته است بیشترین ابزاری که برای این منظور استفاده میشود ابزارهای دستی اند که امروزه به تدریج با ابزار های چرخشی و نوین در حال جایگزینی هستند. با مقاله فایل روتاری دندانپزشکی همراه باشید.
فهرست مطالب
- تاریخچه فایل روتاری
- مزایا و معایب فایل روتاری
- قوانین مهم در استفاده از فایل روتاری
- فایلروتاری پروتیپر Rotary protaper files
- تکنیک های آماده سازی کانال دندان با سیستم پروتیپر
- مقایسه مارک های موجود فایلروتاری در بازار دندانپزشکی
- فایلروتاری گولدنت Goldent
- فایلروتاری Denco
- فایلروتاری Diadent
- فایلروتاری شرکت Coltene
- فایلروتاری Medin
- فایلروتاری Croco
- فایلروتاری sp1 نوع SP1-V-taper gold
- فایل پروتیپر Medin – wizarf navigator protaper
- فایل پروتیپر Coltene – hyflex rotary protaper files
- فایل پروتیپر Diadent – Dia_PT rotary protaper files
- فایل روتاری پروتیپر Dentsply rotary protaper files
تاریخچه فایل روتاری
در سال ۱۹۸۸ وسایل مورد استفاده در کانال ریشه از جنس نیکل تیتانیوم به منظور غلبه بر سختی وسایل از جنس استنلس استیل معرفی شدند این آلیاژ ضریب ارتجاعی ۲ تا ۳ برابر و مقاومت بالاتری به خوردگی نسبت به وسایل از جنس استنلس استیل دارد که برای ساخت وسایل درمان ریشه مورد استفاده قرار میگیرد از ۵۵٪ وزنی نیکل و ۴۵٪ وزنی تیتانیوم تشکیل شده است از زمان معرفی این وسایل طراحی های متنوع با ویژگی های مطلوب در حال گسترش است.
در حال حاضر نیز می توان با مراجعه با فروشگاه های اینترنتی دندانپزشکی علاوه بر دیدن کاتالوگ محصولات با قیمت فایل روتاری و مراحل خرید فایل روتاری آن آشنا شد.
آشنایی با هندپیسهای دندانپزشکی
مزایا و معایب فایل روتاری دندانپزشکی
فایل های نیکل تیتانیوم دستی و روتاری مزایای بسیاری داشته و مورد علاقه دندانپزشکان قرار گرفته اند. این وسایل ضریب کشسانی کم تر و مقاومت به tortional fracture بیشتری نسبت به انواع استنلس استیل دارند. قابلیت برتر شکل دهی فایل های روتاری از جنس نیکل تیتانیوم همراه با سرعت و دقت و انعطاف پذیری بیشتر آنها وقوع خطا های حین کار را کاهش میدهد و در نتیجه میزان موفقیت بالاتری در درمان ریشه در مقایسه با تکنیک های مرسوم ایجاد میکند.
علاوه بر این الاستیسیته بالای آنها اجازه میدهد تا با چرخشهای مداوم در کانالهای کرو دار استفاده شوند و با خطر ترانسپورت اندک کانالی مخروطی ایجاد کند. توانایی سیستم پروتیپر در آماده سازی کانال های کرو دار بدون خطا و در زمان کمتر نسبت به وسایل دستی نشان داده شده است.
اگرچه دندانپزشکان و محققان همگی معتقدند که فایل های روتاری نیکل تیتانیوم خواص عالی جهت ایجاد کانال مخروطی با تیپر مناسب و خطر ترانسپورت اندک دارند اما بر این مسئله که خطر شکستگی آنها حین کار بالا است اعتقاد دارند و این پتانسیل بالای شکست از لحاظ کلینیکی نیز نشان داده شده است، حتی در وسایل جدید نیز احتمال بروز شکستگی غیرمنتظره وجود دارد.
شکستگی این وسایل به صورت ناگهانی رخ می دهد و فایل های نیکل تیتانیوم علامت آشکاری از تغییر شکل دائمی نشان نمیدهند. از دیگر معایب فایل های روتاری این است که وسایل روتاری میتوانند باعث ایجاد ترک در ریشه گردند که می تواند به شکستگی ریشه دندان بیانجامد.
مزایا و معایب انجام درمان کامپوزیت دندان
قوانین و نکات مهم در استفاده از فایلهای روتاری
به طور کلی ۱۰ قانون در استفاده از فایل های روتاری ارائه شده است
- accesscavity صحیح
- استفاده passive و بدون فشار در صورتی که مقاومتی احساس شد باید بلافاصله عمل را متوقف کرد و با وسایل دستی از جنس استنلس استیل glide path تامین شود.
- کانال با آناتومی مشکل باید تعیین شود و با دقت بیشتری از وسیله استفاده گردد
- از فایل ها نباید به صورت بیش از حد استفاده کرد یک بار استفاده از فایلها ایمن ترین حالت ممکن است البته استرس وارده به فایل به انتخاب مورد هم بستگی دارد برای مثال کانال های باریک یا با کرو شدید استرس بیشتری به فایل وارد می کند.
- بیشتر موارد شکست در ابتدای یادگیری رخ میدهند و دندانپزشک باید آموزش علمی کافی در خصوص استفاده از فایل ها دیده باشد
- از وسایل روتارین باید برای عبور ازledge استفاده گردد
- نباید تمام طول برنده فایل روتاری را استفاده کرد چون منجر به قفل شدن فایل در داخل کانال می گردد
- از تغییر جهت ناگهانی یک وسیله باید اجتناب شود
- مشاهده دقیقه وسایل ضروری است و باید ذکر گردد که وسایل نیکل تیتانیوم حافظهای عالی دارند و خمیدگی آنها قبل از استفاده مجدد باید صاف گردد
- طول کارکرد فایل روتاری باید دقیقا تعیین شود.
کاربردهای گیتس دریل و پیزو ریمر
فایل روتاری پروتیپر Rotary protaper files
این سیستم از طراحی دقیق،انعطاف،قدرت و برش بالایی برخوردار است.انعطاف بالای آن قابلیت عبور فایل از همه نوع کرو را می دهد.نوک غیر برنده و گرد فایل نیز اجازه مسیریابی داخل کانال را به فایل می دهد.تیپر این فایل ها بر انعطاف پذیری و قدرت برش آنها می افزاید،ضمن آنکه خستگی و نیروی torsional وارد بر فایل را می کاهد.کاهش تعداد پیچ ها در این سیستم منجر به حذف موثر دبری می گردد. طراحی دسته این فایل ها بصورت کوتاه استفاده از آنها در دندان های خلفی را آسان میکند.
فایل های پروتیپر در سه نسل next,gold,universal به بازار عرضه شدند.اولین نسل آنها فایل های پروتیپر universal بود که فایل Sx تا F5 را شامل می شد.فایل Sx orifice opener است،کوتاهتر از بقیه فایل ها است و تیپر بالاتری دارد.فایل ها S1,S2 تیپر کرونال بیشتری دارند کرونال کانال را گشاد تر می کند تا فایلهای F راحت تر وارد کانال شوند.فایل ها F1-F5 تیپر اپیکال بیشتری دارند.
ایراد:
- فایل ها rigid اند و انعطاف پذیری کمتری دارند فایل های universal نسبت به دو نوع بعدی تمایل به مرکزیت کمتری دارند و احتمال ترانسپورت بیشتری دارند.
- در کل فایل های پروتیپر برای کرو های شدید مناسب نیست.
- فایل های gold انعطاف و استحکام بیشتری نسبت به universal دارند.
- به نسل next این فایل ها استحکام بیشتر و حرکت روتاری asymmetric اضافه شد.
مزایا و کاربردهای لایت کیور در دندانپزشکی
تکنیک آماده سازی کانال با سیستم فایل پروتیپر protaper
پس از تعیین طول کارکرد و استفاده از فایل دستی با سایز10, 15 و فایل 20 فایل Sx به منظور آماده سازی کرونال و حذف عاج مسدود کننده وارد کانال میشود.سپس فایل های شکل دهی S1 و S2 به صورت غیر فعال و با حرکت brushing و up-down وارد فضای کانال که با شست و شو دهنده پر شده است می شوند.
آماده سازی توسط یک یا چند عدد از protaper های تمام کننده کار (F1_F2_F3) که با حالت brushing و up-down استفاده می شوند به اتمام می رسد.این فایل ها به دلیل تیپر نزولی خود به صورت غیر فعال به طول کارکرد دست پیدا می کنند.
مقایسه انواع دستکش پزشکی و دندانپزشکی
مقایسه مارک های موجود فایل روتاری در بازار دندانپزشکی
فایلهای روتاری را میتوان در دو دسته فایلهای با چرخش دائم یا فایلهای رسیپروکال (با حرکت رفت و برگشتی) جای داد. پاکسازی و شکلدهی قدرتمند به انواع روت کانال به کمک فایلهای چرخشی یا رسیپروکال قابل تحقق خواهد بود. در ساخت این فایلها از مواد مختلفی استفاده میشود؛ با این حال شایعترین آنها نیکل-تیتانیوم (NiTi) است.
فایلهای نیکل-تیتانیوم قابلیت خم شدن و سازگاری با شکل کانال عصبکشی را دارا بوده و به راحتی مجدداً به شکل اولیه خود بازمیگردند. اکثر فایلهای درمان ریشه با سری non-cutting به بازار عرضه میشوند و میتوان آنها را برای استفاده مجدد استریلیزه نمود. هنگام انتخاب فایلهای روتاری یا رسیپروکال، یک نکته بسیار مهم این است که حتماً سیستمی که انتخاب میکنید با هندپیس اندوی شما همخوانی داشته باشد.
فایلروتاری گولدنت Goldent file rotary
- شرکت: Goldent
- سایز فایل:Sx تا F3
- کشور: چین
- تعداد فایل:6
- طول:19-25
- محدوده تورک:
- سرعت چرخش:250-350 دور در دقیقه
فایل روتاری شرکت دنکو Denco file rotary
- شرکت: Denco
- سایز فایل:Sx تا F3
- کشور: چین
- تعداد فایل:6
- طول:19-25
- محدوده تورک:3نیوتن بر سانتی متر
- سرعت چرخش:250-350 دور در دقیقه
فایلروتاری شرکت دیادنت Diadent file rotary
- شرکت: Diadent
- سایز فایل:Dx تا D5
- کشور:کره جنوبی
- تعداد فایل:4
- تقارب:
- طول:19-25
- محدوده تورک:2الی3 نیوتن بر سانتی متر
- سرعت چرخش:250 الی 350 دور در دقیقه
فایل روتاری SP1 نوع SP1-V-taper
- شرکت: SP1-V-taper gold
- سایز فایل:Sx الیF3
- کشور:چین
- تعداد فایل:6
- طول:19-25
- محدوده تورک:2 نیوتن بر سانتیمتر
- سرعت چرخش:300-350 دور در دقیقه
فایلروتاری شرکت کولتن Coltene file rotary
- شرکت: Coltene
- سایز فایل:20_25_30_40
- کشور:آمریکا
- تعداد فایل:6
- تقارب:0.04/0.06/0.08
- طول:19-25
- محدوده تورک:2.5نیوتن بر سانتی متر
- سرعت چرخش:500 دور در دقیقه
فایلروتاری شرکت مدین Medin file rotary
- شرکت: Medin
- سایز فایل:10الی30
- کشور:جمهوری چک
- تعداد فایل:6
- تقارب:0.04/0.05/0.06
- طول:19-25
- محدوده تورک:2.3نیوتن بر سانتیمتر
- سرعت چرخش:250 دور در دقیقه
فایل روتاری شرکت کروکو Croco file rotary
- شرکت: Croco
- سایز فایل:Sx الیF3
- کشور:ایران
- تعداد فایل:6
- طول:19-25
- محدوده تورک:2-3 نیوتن بر سانتیمتر
- سرعت چرخش:250-350 دور در دقیقه
فایل پروتیپر Medin – wizarf navigator protaper
- فایل W_Xn: باز کردن تنگی کانال
- فایل W1_W2: رسیدن به طول کارکرد آمادهسازی و شکلدهی اولیه کانال
- فایلW3_W4: شکل دهی کانال
- فایلW4:برای شکلدهی کانال های باریک و سخت ایدهآل است
- فایلW5: شکلدهی نهایی و گشاد سازی کانال
- فایلW6_W7: برای کانال های عریض
- فایل W8_W9: برای کانال های باریک و کرودار(بسیار منحنی)
فایل پروتیپر Coltene hyflex rotary protaper files
مزایا:
- مناسب برای آماده سازی و شکل دهی کانال در درمان اندو
- قابل استفاده به همراه انواع موتور و آنگل
- ساخته شده از آلیاژNiTi
- انعطاف پذیری مطلوب
- امکان استفاده از فایل به دفعات
- فاقد ویژگیshapmemory و کاهش احتمال ترنسپورتیشن اپیکال در حین آماده سازی کانال ریشه
- مقاومت در برابر شکستگی
- باز شدن پیچ های انتهای فایل در نواحی تنگ کانال و کاهش احتمال گیر افتادن فایل در کانال
- امکان استفاده با روش هایcrown down_step back_ single length
فایل پروتیپر Diadent Dia_PT rotary protaper files
مزایا:
- امکان برش عالی و کارآمد(اجازه می دهد تیغه های تیز و قوی تر بیشتر و عمیق تر به کانال نفوذ کند)
- دارای سطح مقطع مثلثی و صورتی که باعث کاهش تماس فایل با دیواره کانال میشود
- انعطافج پذیری بالا(ارائه انعطاف پذیری فوق العاده و کاهش خستگی کاربر)
- مقاومت بالا در برابر خوردگی و دارای سطح پوشش داده شده
- کوتاه شدن زمان مرحله شکل دهی کانال(کاهش زمان شکل دادن کلی به نسبت در مقابل روش سنتی روتاری)
- کارایی عالی در کانالهای کلسیفیه و بسیار منحنی شکل
فایل پروتیپر Dentsply rotary protaper files
ایده و طراحی اصلی فایل های پروتیپر به نام کمپانی Dentsply به ثبت رسیده است و جزء اولین سیستم هایی می باشد که با لبه های برش برنده و تقارب طراحی شده اند بقیه کمپانیها طرح پروتیپرprotaper) design) با سایز بندی مشابه آن تولید کردند.
مزایا:
- تنوع تیپر
- سطح مقطع مثلثی شکل
- تنوع قطر
- زاویه برش کارآمد
- ایمنی
- دسته کوتاه
- زاویه هلیکال متغیر و عدم پیچش ناگهانی فایل
- انعطافپذیری
بررسی کاربردهای آرسی پرپ دندانپزشکی
خرید فایل روتاری دندانپزشکی
برای خرید فایل روتاری میتوانید به فروشگاه پیشرودنت مراجعه کنید. در ادامه چند محصول معرفی شدهاند. برای کسب اطلاعات بیشتر کافی است روی محصول مد نظر کلیک کنید.
سوالات متداول
استفاده یکبار مصرف از فایلهای روتاری به طور قابل توجهی استرس وارده بر پزشک و دستیار وی را در حین فرآیند درمان ریشه کاهش میدهد. اگر بعد از هر بار استفاده فایلها را دور نیاندازید، همواره این سؤال برایتان وجود خواهد داشت که فایل روتاری که اکنون از آن استفاده میکنید پیش از آن چند بار مورد استفاده قرار گرفته و یا شدت پیچیدگی فرآیند چقدر بوده است. به خصوص در مواردی که مطب دندانپزشکی به چند پزشک اختصاص یافته، این موضوع بسیار حائز اهمیت خواهد بود.
فایل های نیکل تیتانیوم دستی و روتاری مزایای بسیاری داشته و مورد علاقه دندانپزشکان قرار گرفته اند. این وسایل ضریب کشسانی کم تر و مقاومت به torsional fracture بیشتری نسبت به انواع استنلس استیل دارند. قابلیت برتر شکل دهی فایل های روتاری از جنس نیکل تیتانیوم همراه با سرعت و دقت و انعطاف پذیری بیشتر آنها وقوع خطا های حین کار را کاهش میدهد و در نتیجه میزان موفقیت بالاتری در درمان ریشه در مقایسه با تکنیک های مرسوم ایجاد میکند.
درباره نویسنده:
سلام، زهرا میرکی هستم دانشجوی ترم آخر دندانپزشکی عمومی. مطالب بالا رو از کتاب های رفرنس، کتاب های آشنایی با فایل و سیستم های روتاری، بروشور های شرکت های عرضه کننده فایل ها و با پرسش از اساتید این رشته بصورت خلاصه تهیه کردم. امیدوارم مفید باشه.
ز. میرکی
سلام، مطلبتون مفید بود
ممنون.