فایل روتاری و فایل پروتیپر
فایل روتاری + مقایسه ۱۱ برند فایل روتاری و فایل پروتیپر

فایل روتاری از جمله مهمترین تجهیزات دندانپزشکی مورد استفاده در مطب های دندانپزشکی می باشد. بنابریان کسب اطلاعات جامع و علمی و دقیق بر اساس اطلاعات شرکت های سازنده فایل روتاری می تواند تجربه کار با فایل روتاری را بسیار ارتقا بخشد. در این مقاله از سایت فروشگاه اینترنتی دندانپزشکی پیشرودنت به بررسی دقیق و نی فایل روتاری های موجود در بازار دندانپزشکی ایران میپردازیم.

انگل روتاری و فایل
انگل روتاری و فایل

موفقیت درمان ریشه به تشخیص صحیح و پاکسازی و شکل های دقیق کانال ریشه وابسته است بیشترین ابزاری که برای این منظور استفاده می‌شود ابزارهای دستی اند که امروزه به تدریج با ابزار های چرخشی و نوین در حال جایگزینی هستند. با مقاله فایل روتاری دندانپزشکی همراه باشید.

  1. تاریخچه فایل روتاری
  2. مزایا و معایب فایل روتاری
  3. قوانین مهم در استفاده از فایل روتاری
  4. فایل روتاری پروتیپر Rotary protaper files
  5. تکنیک های آماده سازی کانال دندان با سیستم پروتیپر
  6. مقایسه مارک های موجود فایل روتاری در بازار دندانپزشکی
    1. فایل روتاری گولدنت Goldent
    2. فایل روتاری Denco
    3. فایل روتاری Diadent
    4. فایل روتاری شرکت Coltene
    5. فایل روتاری Medin
    6. فایل روتاری Croco
    7. فایل روتاری sp1 نوع SP1-V-taper gold
    8. فایل پروتیپر Medin – wizarf navigator protaper
    9. فایل پروتیپر Coltene – hyflex rotary protaper files
    10. فایل پروتیپر Diadent – Dia_PT rotary protaper files
    11. فایل روتاری پروتیپر Dentsply rotary protaper files

تاریخچه فایل روتاری

در سال ۱۹۸۸ وسایل مورد استفاده در کانال ریشه از جنس نیکل تیتانیوم به منظور غلبه بر سختی وسایل از جنس استنلس استیل معرفی شدند این آلیاژ ضریب ارتجاعی ۲ تا ۳ برابر و مقاومت بالاتری به خوردگی نسبت به وسایل از جنس استنلس استیل دارد که برای ساخت وسایل درمان ریشه مورد استفاده قرار می‌گیرد از ۵۵٪ وزنی نیکل و ۴۵٪  وزنی تیتانیوم تشکیل شده است از زمان معرفی این وسایل طراحی های متنوع با ویژگی های مطلوب در حال گسترش است.

در حال حاضر نیز می توان با مراجعه با فروشگاه های اینترنتی دندانپزشکی علاوه بر دیدن کاتالوگ محصولات با قیمت فایل روتاری و مراحل خرید فایل روتاری آن آشنا شد.

فایل و کانال دندان

مزایا و معایب فایل روتاری دندانپزشکی

فایل های نیکل تیتانیوم دستی و روتاری مزایای بسیاری داشته و مورد علاقه دندانپزشکان قرار گرفته اند. این وسایل ضریب کشسانی کم تر و مقاومت به tortional fracture بیشتری نسبت به انواع استنلس استیل دارند. قابلیت برتر شکل دهی فایل های روتاری از جنس نیکل تیتانیوم همراه با سرعت و دقت و انعطاف پذیری بیشتر آنها وقوع خطا های حین کار را کاهش می‌دهد و در نتیجه میزان موفقیت بالاتری در درمان ریشه در مقایسه با تکنیک های مرسوم ایجاد می‌کند.

علاوه بر این الاستیسیته بالای آنها اجازه می‌دهد تا با چرخش‌های مداوم در کانالهای کرو دار استفاده شوند و با خطر ترانسپورت اندک کانالی مخروطی ایجاد کند. توانایی سیستم پروتیپر در آماده سازی کانال های کرو دار بدون خطا و در زمان کمتر نسبت به وسایل دستی نشان داده شده است.

اگرچه دندانپزشکان و محققان همگی معتقدند که فایل های روتاری نیکل تیتانیوم خواص عالی جهت ایجاد کانال مخروطی با تیپر مناسب و خطر ترانسپورت اندک دارند اما بر این مسئله که خطر شکستگی آن‌ها حین کار بالا است اعتقاد دارند و این پتانسیل بالای شکست از لحاظ کلینیکی نیز نشان داده شده است، حتی در وسایل جدید نیز احتمال بروز شکستگی غیرمنتظره وجود دارد.

اندازه های مختلف فایل روتاری
اندازه های مختلف فایل روتاری

شکستگی این وسایل به صورت ناگهانی رخ می دهد و فایل های نیکل تیتانیوم علامت آشکاری از تغییر شکل دائمی نشان نمی‌دهند. از دیگر معایب فایل های روتاری این است که وسایل روتاری می‌توانند باعث ایجاد ترک در ریشه گردند که می تواند به شکستگی ریشه دندان بیانجامد.

قوانین و نکات مهم در استفاده از فایل روتاری

به طور کلی ۱۰ قانون در استفاده از فایل های روتاری ارائه شده است

  1. accesscavity صحیح‌
  2. استفاده passive و بدون فشار در صورتی که مقاومتی احساس شد باید بلافاصله عمل را متوقف کرد و با وسایل دستی از جنس استنلس استیل glide path تامین شود.
  3. کانال با آناتومی مشکل باید تعیین شود و با دقت بیشتری از وسیله استفاده گردد
  4. از فایل ها نباید به صورت بیش از حد استفاده کرد یک بار استفاده از فایلها ایمن ترین حالت ممکن است البته استرس وارده به فایل به انتخاب مورد هم بستگی دارد برای مثال کانال های باریک یا با کرو شدید استرس بیشتری به فایل وارد می کند
  5. بیشتر موارد شکست در ابتدای یادگیری رخ می‌دهند و دندانپزشک باید آموزش علمی کافی در خصوص استفاده از فایل ها دیده باشد
  6. از وسایل روتارین باید برای عبور ازledge استفاده گردد
  7. نباید تمام طول برنده فایل روتاری را استفاده کرد چون منجر به قفل شدن فایل در داخل کانال می گردد
  8. از تغییر جهت ناگهانی یک وسیله باید اجتناب شود
  9. مشاهده دقیقه وسایل ضروری است و باید ذکر گردد که وسایل نیکل تیتانیوم حافظه‌ای عالی دارند و خمیدگی آنها قبل از استفاده مجدد باید صاف گردد
  10. طول کارکرد فایل روتاری باید دقیقا تعیین شود.
فایل پروتیپر

فایل روتاری پروتیپر Rotary protaper files

این سیستم از طراحی دقیق،انعطاف،قدرت و برش بالایی برخوردار است.انعطاف بالای آن قابلیت عبور فایل از همه نوع کرو را می دهد.نوک غیر برنده و گرد فایل نیز اجازه مسیریابی داخل کانال را به فایل می دهد.تیپر این فایل ها بر انعطاف پذیری و قدرت برش آنها می افزاید،ضمن آنکه خستگی و نیروی torsional وارد بر فایل را می کاهد.کاهش تعداد پیچ ها در این سیستم منجر به حذف موثر دبری می گردد. طراحی دسته این فایل ها بصورت کوتاه استفاده از آنها در دندان های خلفی را آسان می‌کند.

فایل های پروتیپر در سه نسل next,gold,universal به بازار عرضه شدند.اولین نسل آنها فایل های پروتیپر universal بود که فایل Sx تا F5 را شامل می شد.فایل Sx orifice opener  است،کوتاهتر از بقیه فایل ها است و تیپر بالاتری دارد.فایل ها S1,S2 تیپر کرونال بیشتری دارند کرونال کانال را گشاد تر می کند تا فایلهای F راحت تر وارد کانال شوند.فایل ها F1-F5 تیپر اپیکال بیشتری دارند.

ایراد:فایل ها rigid اند و انعطاف پذیری کمتری دارند فایل های universal نسبت به دو نوع بعدی تمایل به مرکزیت کمتری دارند و احتمال ترانسپورت بیشتری دارند.

در کل فایل های پروتیپر برای کرو های شدید مناسب نیست.

فایل های gold انعطاف و استحکام بیشتری نسبت به universal دارند.

به نسل next این فایل ها استحکام بیشتر و حرکت روتاری asymmetric اضافه شد.

تکنیک آماده سازی کانال با سیستم فایل پروتیپر protaper

پس از تعیین طول کارکرد و استفاده از فایل دستی با سایز۱۰, ۱۵ و فایل ۲۰ فایل Sx به منظور آماده سازی کرونال و حذف عاج مسدود کننده وارد کانال میشود.سپس فایل های شکل دهی S1 و S2 به صورت غیر فعال و با حرکت brushing و up-down وارد فضای کانال که با شست و شو دهنده پر شده است می شوند.آماده سازی توسط یک یا چند عدد از protaper های تمام کننده کار (F1_F2_F3) که با حالت  brushing و up-down استفاده می شوند به اتمام می رسد.این فایل ها به دلیل تیپر نزولی خود به صورت غیر فعال به طول کارکرد دست پیدا می کنند.

فایل دندانپزشکی

مقایسه مارک های موجود فایل روتاری در بازار دندانپزشکی

فایل روتاری گولدنت Goldent file rotary

شرکت: Goldent

سایز فایل:Sx تا F3

کشور: چین

تعداد فایل:۶

طول:۱۹-۲۵

محدوده تورک:

سرعت چرخش:۲۵۰-۳۵۰ دور در دقیقه

فایل روتاری شرکت دنکو Denco file rotary

شرکت: Denco

سایز فایل:Sx تا F3

کشور: چین

تعداد فایل:۶

طول:۱۹-۲۵

محدوده تورک:۳نیوتن بر سانتی متر

سرعت چرخش:۲۵۰-۳۵۰ دور در دقیقه

فایل روتاری شرکت دیادنت Diadent file rotary

شرکت: Diadent

سایز فایل:Dx تا D5

کشور:کره جنوبی

تعداد فایل:۴

تقارب:

طول:۱۹-۲۵

محدوده تورک:۲الی۳ نیوتن بر سانتی متر

سرعت چرخش:۲۵۰ الی ۳۵۰ دور در دقیقه

فایل روتاری شرکت کولتن Coltene file rotary

شرکت: Coltene

سایز فایل:۲۰_۲۵_۳۰_۴۰

کشور:آمریکا

تعداد فایل:۶

تقارب:۰٫۰۴/۰٫۰۶/۰٫۰۸

طول:۱۹-۲۵

محدوده تورک:۲٫۵نیوتن بر سانتی متر

سرعت چرخش:۵۰۰ دور در دقیقه

فایل روتاری شرکت مدین Medin file rotary

شرکت: Medin

سایز فایل:۱۰الی۳۰

کشور:جمهوری چک

تعداد فایل:۶

تقارب:۰٫۰۴/۰٫۰۵/۰٫۰۶

طول:۱۹-۲۵

محدوده تورک:۲٫۳نیوتن بر سانتیمتر

سرعت چرخش:۲۵۰ دور در دقیقه

فایل روتاری شرکت کروکو Croco file rotary

شرکت: Croco

سایز فایل:Sx الیF3

کشور:ایران

تعداد فایل:۶

طول:۱۹-۲۵

محدوده تورک:۲-۳ نیوتن بر سانتیمتر

سرعت چرخش:۲۵۰-۳۵۰ دور در دقیقه

فایل روتاری SP1 نوع SP1-V-taper

شرکت: SP1-V-taper gold

سایز فایل:Sx الیF3

کشور:چین

تعداد فایل:۶

طول:۱۹-۲۵

محدوده تورک:۲ نیوتن بر سانتیمتر

سرعت چرخش:۳۰۰-۳۵۰ دور در دقیقه

قیمت فایل روتاری sp1

فایل پروتیپر Medin – wizarf navigator protaper

فایل W_Xn: باز کردن تنگی کانال

فایل W1_W2: رسیدن به طول کارکرد آماده‌سازی و شکل‌دهی اولیه کانال

فایلW3_W4: شکل دهی کانال

فایلW4:برای شکل‌دهی کانال های باریک و سخت ایده‌آل است

فایلW5: شکل‌دهی نهایی و گشاد سازی کانال

فایلW6_W7: برای کانال های عریض

فایل W8_W9: برای کانال های باریک و کرودار(بسیار منحنی)

مزایا:

۱) ساخته شدن ازNiTi و انعطاف پذیری عالی

۲) مقاومت بالا در برابر شکسته شدن به واسطه thermal treatment

۳) نوک غیر برنده و غیر فعال

۴) کارآیی و سهولت در برداشتن قسمت دنتین

۵) امکان استفاده از آن به دفعات

۶) قابلیت استریل نمودن

فایل پروتیپر Coltene hyflex rotary protaper files

مزایا:

۱)مناسب برای آماده سازی و شکل دهی کانال در درمان اندو

۲)قابل استفاده به همراه انواع موتور و آنگل

۳) ساخته شده از آلیاژNiTi

۴) انعطاف پذیری مطلوب

۵) امکان استفاده از فایل به دفعات

۶)فاقد ویژگیshapmemory  و کاهش احتمال ترنسپورتیشن اپیکال در حین آماده سازی کانال ریشه

۷) مقاومت در برابر شکستگی

۸)باز شدن پیچ های انتهای فایل در نواحی تنگ کانال و کاهش احتمال گیر افتادن فایل در کانال

۹) امکان استفاده با روش هایcrown down_step back_  single length

فایل پروتیپر Diadent Dia_PT rotary protaper files

مزایا:

امکان برش عالی و کارآمد(اجازه می دهد تیغه های تیز و قوی تر بیشتر و عمیق تر به کانال نفوذ کند)

دارای سطح مقطع مثلثی و صورتی که باعث کاهش تماس فایل با دیواره کانال میشود

انعطافج پذیری بالا(ارائه انعطاف پذیری فوق العاده و کاهش خستگی کاربر)

مقاومت بالا در برابر خوردگی و دارای سطح پوشش داده شده

کوتاه شدن زمان مرحله شکل دهی کانال(کاهش زمان شکل دادن کلی به نسبت در مقابل روش سنتی روتاری)

کارایی عالی در کانالهای کلسیفیه و بسیار منحنی شکل

فایل پروتیپر Dentsply rotary protaper files

ایده و طراحی اصلی فایل های پروتیپر به نام کمپانی Dentsply به ثبت رسیده است و جزء اولین سیستم هایی می باشد که با لبه های برش برنده و تقارب طراحی شده اند بقیه کمپانی‌ها طرح پروتیپرprotaper) design) با سایز بندی مشابه آن تولید کردند.

مزایا:

۱)تنوع تیپر

 ۲)سطح مقطع مثلثی شکل

 ۳) تنوع قطر

۴) زاویه برش کارآمد

۵)ایمنی

 ۶)دسته کوتاه

 ۷)زاویه هلیکال متغیر و عدم پیچش ناگهانی فایل

 ۸ )انعطاف‌پذیری

درباره نویسنده:

سلام، زهرا میرکی هستم دانشجوی ترم آخر دندانپزشکی عمومی. مطالب بالا رو از کتاب های رفرنس، کتاب های آشنایی با فایل و سیستم های روتاری، بروشور های شرکت های عرضه کننده فایل ها و با پرسش از اساتید این رشته بصورت خلاصه تهیه کردم. امیدوارم مفید باشه.

ز. میرکی